De Maya’s hielden de tijd bij via een combinatie van verschillende cycli die in een bepaalde samenstelling de bewegingen van de zon, maan en Venus markeerden. In het kort komt het erop neer dat de Maya kalender in feite een systeem van verschillende kalenders en wiskundige systemen is, die gesynchroniseerd konden worden om meer uitgebreide tijdscycli te kunnen creëren. De belangrijkste kalender wordt gekenmerkt door een periode van 260 dagen en staat bekend als de Tzolkin kalender. Deze vormt in combinatie met de Haab, een andere 365 dagen kalender, een gesynchroniseerde cyclus van 52 Haabs, ook wel de Kalenderkringloop genoemd. Om langere tijdsperiodes bij te kunnen houden gebruikten de Maya’s de Lange Telling.

De Guatemalteekse onderzoeker, historicus en antropoloog Carlos Barrios legt uit wat 21 december 2012 volgens de Maya’s betekent: “We zijn niet langer in de wereld van de Vierde Zon, maar we zijn nog niet in de wereld van de Vijfde Zon. Dit is de tijd ertussen, de tijd van overgang. Alles zal veranderen. De vijfde cyclus zal er een zijn van wijsheid, harmonie, vrede, liefde, van bewustzijn en de terugkeer van natuurlijke orde.”